مقالات گردشگری

جاذبه های گردشگری ایران و جهان

مقالات گردشگری

جاذبه های گردشگری ایران و جهان

  • ۰
  • ۰

صنایع دستی مشهد

صنایع دستی مشهد,صنایع دستی ایران,صنایع دستی در مشهد

صنایع دستی مشهد از شهرت خاصی برخوردار است. مشهد مقدس علاوه بر اینکه پایتخت معنوی کشور است و اماکن تاریخی و سیاحتی بسیاری دارد و یکی از قطب های صنایع دستی کشور محسوب می شود. صنایع دستی ، هنری است که از گذشته در ساخت اشیای زینتی و مصرفی بکار گرفته می شود. با گشت و گذار در بازارهای مشهد ، صنایع دستی مختلفی را میبینیم که هر کدام زیبایی و جلوه ی خاصی دارند و نظر زائران حرم رضوی را به خود جلب می کنند. این دست سازهای زیبا و فوق العاده را بعنوان یک یادگاری بی نظیر از هنرمندان مشهدی می توانیم برای اقوام و آشنایان خود سوغات ببریم .

در ادامه برای شما بهترین صنایع دستی مشهد مقدس که عبارتند از : پوستین دوزی ، گلیم بافی ، نمد بافی ، فرش ، فیروزه تراشی ، هرکاره تراشی ، آینه کاری و سماور سازی را توضیح میدهم.

 

پوستین دوزی
 

صنایع دستی شهر مشهد,صنایع دستی مشهد چیست؟,صنایع دستی مشهد مقدس

پوستین، دست سازهایی است از جنس پوست گوسفند ، که استاد کاران ماهری را در شهرهای ییلاقی شاندیز و قوچان به خلق این هنر واداشته است.

مراحل ساخت به این صورت است که پوستین دوزها پوست تازه گوسفند را پس از دباغی کردن و رنگ آمیزی(به شکل چرمی زرد رنگ ) و نرم آماده می کنند. سپس مانند خیاط ها بر اساس الگو برش می دهند و با سوزن می دوزند. برای تزیین آن از هنر رنگ آمیزی و سوزن دوزی استفاده می کنند.

این هنر را می توانیم در بازارچه های طرقبه و شاندیز در اشکال مختلف مثل پالتو ، جلیقه ، کلاه ، شال گردن ، پاپوش ، دستکش ، انواع سجاده ، پادری و… ببینیم. با خرید این پوستین ها ضمن آنکه یادگاری ارزشمندی از هنرمندان خراسان برده ایم، میتوانیم سخت ترین زمستان ها را به گرمی بگذرانیم.

 

سنگ تراشی و هرکاره تراشی

عکس صنایع دستی مشهد,مرکز صنایع دستی مشهد

از اصیل ترین صنایع دستی مشهد که قدمتی بیش از 14 قرن دارد میتوان به سنگ تراشی ، هرکاره تراشی و قلمزنی اشاره کرد. استادان این حرفه با استفاده از ابزارآلات ، اشیای کاربردی و زینتی می سازند و استادان قلمزن بر روی آنها طرح و نقش می اندازند.

آنچه اکنون طرفداران بسیاری دارد دیگ ها و ظروف سنگی هستند که بین مردم مشهد به «هرکاره» معروف است و از گذشته تا امروز سوغات مخصوص مشهد بشمار می آید. علاوه بر محبوبیتی که در بین زائران ایرانی دارد، اعراب حاشیه خلیج فارس جزو مشتریان اصلی این دیگ های سنگی هستند.

این دیگ های سنگی، از سنگ «سرپانتین» ساخته می شوند. سرپانتین در واقع به معنای (ماری شکل) می باشد و روی سطح خارجی آن لکه هایی به شکل پوست مار است. این سنگ جنسی نرم و ضربه پذیر دارد، همچنین در برابر آتش مقاوم است. به دلیل طبخ ملایم ، غذا را لذیذتر می کند.

هنوز هم ماده اولیه دیزی های سنگی سرپانتین است، که اوایل از کوهسنگی استخراج می شد. امروزه معادن آن در اطراف مشهد قرار دارد و کارگاه های تولیدی در بخش مرکزی و نقاط ییلاقی اطراف مشهد واقع شده اند.

دیزی های سنگی معمولا دو نوع ساخته می شوند:

  • استوانه ای شکل که یک نفره یا نهایتا دونفره است.

  • قابلمه سنگی یا هرکاره که میتوان برای تعداد زیادی استفاده کرد.

من اگر جای شما بودم حتما سری به بازارچه های اطراف کوهسنگی میزدم و این آثار زیبا را از نزدیک مشاهده میکردم.

 

فرش مشهد

صنایع دستی مشهد,صنایع دستی ایران,صنایع دستی در مشهد

اکثر موزه های سراسر دنیا با قالی های مشهد بخصوص آثار دوران صفویه آراسته شده اند. این شهرت به برکت حضور بارگاه امام هشتم است. در گذشته بسیاری از هنرمندان قالیباف برای زیارت امام رضا(ع) به مشهد مهاجرت می کردند و آثار بی نظیری را خلق کردند.

قالی بافی یکی از صنایع دستی تبریز می باشد .همچنین شهر مشهد نیز مهمترین مرکز قالی بافی در استان خراسان است. بعد از آن میتوان به کاشمر ، سبزوار و نیشابور اشاره کرد. شناسه ی قالی های مشهد رنگ لاکی ، نقش و نگار ترنج و حاشیه لاجوردی است.

پیشنهاد من برای دیدن این آثار مفخر ، بازدید از موزه فرش آستان قدس رضوی است و چنانچه قصد خرید این یادگاری گرانبها و ماندگار را دارید حتما سری به بازار فرش مشهد بزنید.

 

گلیم بافی

صنایع دستی مشهد,صنایع دستی ایران,صنایع دستی در مشهد

بسیاری از زنان هنرمند روستایی و عشایر استان خراسان در کنار کارهای روزمره ی خود گلیم می بافند. گلیم بافی هنری است که از گذشته ، در نتیجه کار سخت در پای دار بافندگی بوجود آمد.

گلیم ها ، از نخ پشمی ، پنبه ای یا کنفی بوسیله ی دار بافته می شوند و هیچ پرزی ندارد. بسیاری از طرح های آن الهام گرفته از طبیعت هستند و در نقش های متنوع حیوانی و طرح های هنری بافته می شوند. دو نوع اصلی آن سوماک و سوزنی است.

مشهد ، قوچان و شیروان مراکز بافت گلیم در استان خراسان می باشند. این آثار را می توانیم در فروشگاه های صنایع دستی مشهد ببینیم. به نظر من وجود این گلیم ها در هر خانه ای خالی از لطف نیست.

 

نمد بافی

صنایع دستی مشهد,صنایع دستی ایران,صنایع دستی در مشهد

نمد از پشم گوسفند تهیه می شود. درست کردن نمد به این صورت است که پشم را بعد از تمیز کردن و رنگرزی، حلاجی می کنند و به کمک دست و پا روی زمین می غلطانند به این مرحله نمد مالی گفته میشود که بسیار سخت و طاقت فرساست و در حین کار کف و صابون هم اضافه می کنند. در نهایت پشم بصورت نمد در می آید.

گردشگرانی که به تفریحگاه های اطراف مشهد می روند از جمله طرقبه مشهد و اخلمد مشهد می توانند نمدها را به شکل کلاه ، لباس و زیرانداز در فروشگاه های عرضه سوغات و صنایع دستی ببینند.

 

 ارغوان بافی

صنایع دستی مشهد,صنایع دستی ایران,صنایع دستی در مشهد

ارغوان درختچه ای خودرو است که در دره های مایان طرقبه رشد می کند. برداشت ترکه های آن از اواسط بهار تا اواخر پاییز ادامه دارد. هنرمندان بافنده این ترکه ها را بصورت تار و پود در هم می بافند و هنری به نام ارغوان بافی خلق می کنند.

ارغوان بافی به این گونه است که پس از جمع آوری ، ابتدا ترکه ها در محیطی خیس و مرطوب گذاشته شده و سپس به شکل سبد و کالاهای تزئینی بافته می شوند.

طرقبه در زمینه بافت سبد شهرت دارد. این سبدها کاربردهای زیادی دارند مانند سبد میوه ، گل ، خرید و سبد های آبکش میوه ، برنج و … . برای تهیه این سبدهای ارغوانی رنگ می توانید به بازار صنایع دستی طرقبه و شاندیز مشهد بروید.

 

سماور سازی

صنایع دستی مشهد,صنایع دستی ایران,صنایع دستی در مشهد

سماور واژه ای روسی به معنای خودجوش است. برای اولین بار توسط شاهرخ نوه ی نادر شاه افشار وارد ایران شد و تا مدت ها کالایی وارداتی بود. بعدها این هنر در میان عشایر و روستاییان رونق گرفت. سازندگان علاوه بر سماور ، وسایل مرتبط مانند لگنچه ، پارچ و جام می سازند. مشهد یکی از تولید کنندگان سماور است و با عبور از بازارهای قدیمی مشهد سماورهایی با طرح و نقش و جنس های متفاوت می بینیم .

 

آینه کاری

صنایع دستی مشهد,صنایع دستی ایران,صنایع دستی در مشهد

یکی از هنرهای دستی که هر زائری آن را در حرم مطهر رضوی دیده و متحیر گشته ، آینه کاری دیوارهاست که درخشندگی خاصی به فضا می دهد. هنرمندان اشکال منظم آینه را در طرح های متنوع با اندازه های کوچک و بزرگ به منظور آراستن سطحی ایجاد می کنند. در نتیجه فضایی درخشان پدید می آید. رایج ترین طرح ها در این هنر شمسه ، گره ، ترنج ، نیم گره ، اسلیمی ، قطارسازی و تمونی است.

 

فیروزه تراشی

صنایع دستی مشهد,صنایع دستی ایران,صنایع دستی در مشهد

قدیمی ترین سنگ شناخته شده در دنیا فیروزه است. این سنگ قرن هاست که آدمیان را شیفته خود کرده، نیشابور مشهور به شهر فیروزه است و فیروزه تراشی هنری قدیمی است در استان خراسان که مشهد مقدس در این زمینه شهرتی خاص دارد. تراش فیروزه ایران همانند فیروزه اش در دنیا مرغوب است. فیروزه به شکل پیکانی و مسطح تراش می خورد که طرفداران زیادی دارد.

من اگر روزی به مشهد مقدس سفر کنم حتما به بازار رضا میروم و از کارگاه های تراش فیروزه بازدید می کنم، به شما هم پیشنهاد میدهم.

هنر دیگر مربوط به فیروزه ، فیروزه کوبی است که امروزه از مهم ترین صنایع دستی اصفهان می باشد اما حدود 70 سال قبل هنرمندانی بودند که این کار را در مشهد انجام میدادند و بر روی زیوآلات همچون دستبند ، گردنبند ، گوشواره و… فیروزه کوبی می کردند.

 

منبع : نشاط آوران

  • فهیمه نظری
  • ۰
  • ۰


فرش و گلیم, گبه و گلیم

اگر قصد خرید گبه و گلیم دارید

تا چند دهه پیش، زنان روستایی و عشایری برای استفاده‌ خودشان گلیم، گبه، جاجیم، زیلو و... می‌بافتند اما حالا بافندگان انواع دیگر فرش درست مانند بافندگان قالی، به تقاضای بازار و سلیقه خریدار توجه دارند و براساس آن، پای دار می‌نشینند

گبه نوعی قالی است؛ یعنی به غیر از تاروپود، پرز هم دارد اما فرش‌فروشان موقع تقسیم‌بندی انواع قالی، گبه را به عنوان قالی حساب نمی‌کنند و آن را یکی از انواع فرش‌ها و صنایع دستی شیراز معرفی می‌کنند؛ شاید چون ضخامت پرز و طول گره آن نسبت به پرز انواع قالی، بسیار کلفت‌تر و بلندتر است. گبه دست‌بافتی مخصوص عشایر بوده و البته امروز به شکل سفارشی در کارگاه‌های قالی‌بافی شهری هم تولید می‌شود. گبه نقشه ندارد و طرح‌هایش ذهنی است؛ یعنی بافنده، براساس ذهن خود یا منظره‌ای که می‌بیند، نقش حیوان، آدم و درخت یا حتی اشکال هندسی را می‌بافد. اندازه گبه معمولا از یک و نیم تا چهار و نیم متر است و بزرگ‌تر از این متراژ را تقریبا نمی‌توانید در بازار پیدا کنید.

گبه به دلیل داشتن پرز کلفت و بافت درشت آن، فرش سنگینی است و چون گره‌هایش هم شل بافته می‌شود، دارای پرزهای نرم است. از اواسط دهه 1370 به خاطر سوژه شدن گبه در چند فیلم سینمایی، تب گبه بازار را گرفت و قیمت آن حتی از بعضی قالی‌های کاشان و اراک گران‌تر شد اما بعد از طی آن دوره، در حال حاضر تب گبه سرد شده و قیمتش به حالت تعادل رسیده است. در ضمن یکی از هنری‌ترین انواع گبه، گبه‌ای است که پرز آن از پشم گوسفند تهیه شده باشد؛ یعنی بافنده با پشم گوسفند تابیده‌شده‌ای که رنگ نشده باشد، گبه را بافته باشد. این نوع گبه در برابر رطوبت بسیار مقاوم است و تابش مستقیم آفتاب منجر به تغییر رنگ آن نمی‌شود و البته خیلی هم زیباست.

*موقع خرید ابر مرطوب همراهتان باشد
1- انواع فرش‌ها را باید به صورت لوله‌ای جمع کرد. بدترین نوع جمع کردن یک فرش، تا کردن‌اش است؛ هر چند با این روش جای کمتری را اشغال کند. با این روش - یعنی لوله کردن - احتمال شکستن فرش خیلی کم می‌شود.

2- اگر گرد و غبار و خاک مدت زیادی زیر و داخل ریشه‌های فرش بماند و تمیز نشود، فرش را سفت می‌کند و باعث شکسته شدن‌اش می‌شود.

3- با وجود جاروبرقی در زندگی‌های امروزی، دیگر خیلی کم‌ مشکل بیدخوردگی برای انواع فرش به‌وجود نمی‌آید اما اگر قرار است برای مدتی گلیم، گبه، زیلو و... را در کمد یا گوشه‌خانه نگه دارید، برای جلوگیری از بیدخوردگی، حتما لابه‌لای آن نفتالین یا تنباکو بگذارید.

4- گلیم‌های بزرگ و گبه‌ها را اگر با شامپو فرش بشویید، هم سالم می‌مانند و هم خوب تمیز می‌شوند اما گلیم‌های ظریف و هنری و کوچک را بهتر است با شامپو آن هم با دست بشویید و اگر می‌خواهید آن را در ماشین لباسشویی بیندازید، یادتان باشد که همراه لباس‌های دکمه‌دار و زیپ‌دار، داخل ماشین نیندازیدشان و در ضمن، از پودرهای رختشویی هم استفاده نکنید بلکه به جایش از مایع شوینده مخصوص لباس‌های رنگی استفاده کنید؛ ضمنا حرارت آب هم بالا نباشد؛ یعنی زیر 30 درجه باشد.

5- اگر الیاف گلیم دارای رنگ طبیعی باشد، در مقابل تابش مستقیم آفتاب چندان آسیبی نمی‌بیند اما الیافی که با رنگ شیمیایی رنگ شده – به‌خصوص اگر نامرغوب هم باشد– خیلی سریع در مقابل تابش مستقیم آفتاب رنگ پریده می‌شود.

6- برای تشخیص رنگ طبیعی الیاف از رنگ مصنوعی و شیمیایی یک فرش، اول به این نکته توجه داشته باشید که رنگ شیمیایی بسیار پررنگ و جیغ(!) است اما رنگ طبیعی پختگی دارد و کمتر به چشم می‌آید؛ دوم اینکه یادتان باشد موقع خرید حتما همراه خودتان یک تکه پارچه سفید مرطوب یا یک تکه ابرخیس داشته باشید و قبل از پرداخت پول، آن را روی فرش مورد نظرتان بکشید؛ اگر رنگی شد یعنی رنگ مصنوعی است.

7- وقتی گلیم‌تان را با شامپو فرش می‌شویید، مراقب باشید که ریشه‌های گلیم را هم خوب تمیز کنید. مراقبت از ریشه‌های گلیم خیلی مهم است چون ریشه‌های پوسیده و کنده شده از ارزش گلیم می‌کاهد.

*گلیم آن‌قدرها هم ساده نیست!
به زیرانداز بافتنی بدون پرز، گلیم می‌گویند. در بافت این نوع فرش، پودها از میان تارها رد می‌شود. گلیم انواع مختلفی دارد که هر نوعش زیبایی مخصوص به خود را دارد. بعضی‌ از انواع گلیم پر زحمت بافته می‌شود، در نتیجه گران‌تر است و بعضی‌ انواع ساده‌تر بافته می‌شود و ارزان‌تر هم در بازار عرضه می‌شود.

فرش و گلیم, گبه و گلیم

اما انواع گلیم:
*گلیم سوزنی
گلیمی است که در آن علاوه بر رد شدن پودها از میان تارها، نقش‌هایی را روی پود بافته یا سوزن‌دوزی می‌کنند.

*گلیم ساده (بی‌چاک و چاکدار)
گلیم ساده بی‌چاک به این معنی است که پودها خیلی ساده و بدون مدل خاصی از میان تارها رد می‌شود و فقط ممکن است هر چند رج یک بار رنگ پودها تغییر کند. اما گلیم ساده چاکدار، گلیمی است که در آن برای بافتن یک طرح – که ممکن است هندسی یا غیرهندسی باشد - بین پودها به خاطر عوض کردن رنگ پود، فاصله یا چاک ایجاد شود.

*گلیم سوماک
این نوع گلیم که طرح‌های پیچیده‌تری دارد، ممکن است سینه‌باف (یعنی بدون نقشه و کاملا ذهنی) یا نقشه‌باف باشد. سوماک ظرافت زیادی دارد و بیشتر با پود ابریشمی بافته می‌شود. نخ پودی که با آن یک طرح را بافته‌اند، در پشت کار گره می‌خورد و با پود دیگری طرح تازه را می‌بافند و از میان تارها رد می‌کنند. در ضمن، طرح‌های سینه‌باف، طرح‌هایی انتزاعی اند که بیشتر براساس محل زندگی، کار و طبیعت اطراف بافنده یا حتی حال و هوای روحی او که غمگین است یا شاد، آرام است یا هیجان‌زده، روی گلیم نقش می‌گیرد.

*گلیم فرش
نوعی از گلیم است که بعضی از قسمت‌های آن دارای پرز است و به صورت برجسته در کار نمود پیدا می‌کند. معمولا این نوع گلیم‌ها، مخلوطی از سوماک و قالی است که قسمت‌های گل و بوته و حاشیه‌های آن دارای پرز است. قیمت بقیه انواع فرش که شامل پلاس، زیلو، حصیر و نمد می‌شود کاملا به این بستگی دارد که در کجا عرضه شوند؛ در محل تولید یا شهرهای نزدیک به آن. یعنی نمی‌شود قیمت پایه‌ای برای آن ارائه کرد.

*پلاس
این نوع فرش که در قدیم بیشتر در زندگی روستاییان کاربرد داشته، امروزه دیگر کمتر کاربرد دارد و کمتر بافته می‌شود. پلاس فرشی است که در آن تار و پود، هر دو پنبه‌ای هستند. پیش از این، نوعی پلاس در بیشتر روستاهای ایران بافته می‌شد که تار آن از نخ پنبه‌ای بود و پود آن از رشته‌های باریک شده‌ لباس‌های کهنه روستاییان.
در این نوع پلاس، زنان بافنده با بریدن و به‌هم‌گره زدن لباس‌ها و تهیه رشته‌های باریک پارچه‌ای، فرشی می‌بافته‌اند که به خاطر در کنار هم قرار گرفتن رنگ‌های مختلف پارچه، بسیار زیبا بوده است. امروزه پلاس را به صورت بسیار محدود در بازار عرضه می‌کنند و بیشتر به عنوان پادری کاربرد دارد. در بعضی از مناطق به پلاس «پروینه» هم می‌گویند. جالب آنکه نوع خارجی این نوع بافت الان به قیمت بسیار گران در لوکس‌فروشی‌ها موجود است!

*زیلو
نوعی فرش که تاروپودش هر دو پنبه‌ای است و در اندازه‌های بزرگ بافته می‌شود و معمولا نقوش هندسی و راه راه دارد. بافتش آسان است و بیشتر به عنوان زیرانداز حسینـیـه‌ها استفاده می‌شود و اندازه‌های کوچک‌ترش هم کاربرد زیرانداز پیک‌نیکی را دارد.

*نمد و حصیر
این دو زیرانداز را هم جزء فرش محسوب می‌کنند. البته امروز به غیر از محل تولید، کمتر در مناطق دیگر کاربرد زیرانداز را دارد. حصیر در مناطقی که در آن درخت نخل یا نی می‌روید، بافته می‌شود و با آن چیزهای مختلفی از فرش و سفره گرفته تا کیف و ظرف می‌بافند.
نمد هم که از فرو رفتن و به هم چسبیدن پشم شتر به وسیله مالش دادن و فشار آنها به هم شکل می‌گیرد، نوعی دیگر از فرش است.

*سنتی‌ترین کالای مدرن
1- اگر می‌خواهید گلیمی که روی سرامیک پهن می‌کنید، مدام لیز نخورد و با جا به جا شدن و به‌هم ریختن چیدمان ‌هال یا سالن، اعصاب‌تان را به هم نریزد، بهتر است از اول موقع خرید یا گلیم سوماک بخرید که پشت کارش پر از گره است و مانع سر خوردن گلیم می‌شود یا گلیمی بخرید که دو طرف لبه‌هایش چرم‌دوزی شده و نوعی ترمز فرش محسوب می‌شود.

2- اگر مبل خانه‌تان سفید رنگ یا کرم رنگ است و می‌خواهید اتاقتان کمی رنگ بگیرد و فضا زنده شود، می‌توانید گلیم کردستان بخرید که پر از رنگ‌های قرمز و آبی و سبز است. اگر مبل خانه‌تان استیل است می‌توانید ورنی آذربایجان یا سوماک سیرجان بخرید که پر از رنگ‌های طلایی و پرجلوه است و با مبل استیل‌تان کاملا هماهنگ می‌شود.
گبه‌های عشایری باطرح راه راه و حیوان و آدم‌، به مبلمان و کمد رنگ چوبتان جلوه بسیار زیبایی می‌دهد.

3- کف پای بعضی‌ها به دلیل حساسیت بر اثر راه رفتن روی فرش ماشینی – که دارای الیاف مصنوعی است – ترکیده و پوست پوست می‌شود اما کارشناسان فرش معتقدند که الیاف طبیعی مثل پشم، پنبه و نخ ابریشم نه تنها باعث ترکیدگی پا نمی‌شود بلکه به دلیل انرژی‌بخشی این الیاف – که در بافت فرش دستباف به کار می‌رود – تا حدودی از درد رماتیسم و پادردهای ساده افراد می‌کاهد.

4- فرش‌هایی که براساس نقشه بافته می‌شوند، معمولا بدون اشکال‌اند و حتی اگر چند سال هم در خانه‌تان پهن باشند، موقع فروش‌، جناب سمسار کمتر می‌تواند عیب رویش بگذارد و ضرر نمی‌کنید اما فرش‌های سینه‌باف گرچه طرح‌هایش بکرتر است و به طبیعت نزدیک‌تر ولی چون اشکالاتی از جمله رعایت‌نشدن قرینه‌ها و اندازه‌های اشکال (به ویژه اشکال هندسی)، کج‌بافی در حاشیه‌ها و دورنگ بودن زمینه دارند، موقع فروش کلی بهانه به دست جناب سمسار می‌دهند که قیمت را پایین بیاورد. البته تا جایی که می‌توانید به فرش‌فروشانی که فرش کهنه هم می‌خرند مراجعه کنید تا سمسارها.

5- اگر می‌خواهید پولی که خرج می‌کنید دیرتر از بین برود، گلیمی بخرید که تارش از جنس پشم یا ابریشم باشد چون نخ پنبه‌ای زودتر می‌پوسد.

6- اگر در مناطق گرمسیری زندگی می‌کنید و می‌خواهید از رسیدن حرارت شدید زمین به داخل خانه جلوگیری کنید، از حصیر یا زیلو استفاده کنید؛ چون گرما را از خود عبور نمی‌دهد و بسیار خنک است.
7- اگر در مناطق سردسیر زندگی می‌کنید و می‌خواهید از شر سرما خلاص شوید، بهتر است نمد بخرید؛ نمد گرما را درون خود نگه می‌دارد و از انتقال سرما از کف خانه به داخل جلوگیری می‌کند اما تنها عیبش این است که پرزش به لباس می‌چسبد. در ضمن، نمد بهترین پا دری رطوبت‌گیر برای جلوی در حمام است

  • فهیمه نظری
  • ۰
  • ۰

در میان محصولات صنایع دستی کشور ما بخش بزرگی مختص «گبه» و گلیم می باشد. مانند صنایع دستی شیراز

«گبه» و گلیم با قیمت های خیلی بالایی در بازار صنایع دستی در حال فروش رفتن می باشند این قیمت ها به قدری بالا می باشد که گاهی تا مرز متری ۱٫۰۰۰٫۰۰۰ تومان هم پیش می رود این بالا بودن قیمت در حالی می باشد که بازار این صنایع دستی  به شدت در رکود به سر می برد و کسادی شدیدی این بخش از بازار را فرا گرفته است .

بنابر گزارش ارائه شده توسط مشرق :

فروشندگان صنایع دستی بیان دارند که این صنعت رونق خوبی ندارد و در این بین هم «گبه» وگلیم هم مانند سایر صنایع دستی ها از فروش و بازار خوبی برخوردار نمی باشد .

به اعتقاد آنها صنعت توریسم که می‌تواند نقش مهمی در رونق بازار صنایع دستی ایفا کند، در سال‌های اخیر حال و روز چندان خوشی نداشته لذا این امر تاثیر بسزایی در فروش محصولات صنایع دستی داشته است.
همچنین به گفته دست‌اندرکاران این صنعت، تبلیغات هم به عنوان حلقه گم‌شده در بازار صنایع دستی، در رکود بازار نقش چشمگیری داشته است؛ به گونه‌ای که صنایع دستی به عنوان بخشی از فرهنگ و هنر ایرانی جایگاهی در تبلیغات ندارد اما محصولاتی همچون “پفک و آدامس” سهم بسیاری در تبلیغات عمومی کشور دارند.

حال با وجود اینکه صنایع دستی این قابلیت را دارد که از لحاظ اقتصادی و اشتغالزایی برای کشور سودآور باشد، با رکود مواجه است و به رغم داشتن مشتریانی با سلیقه های خاص، بازارش گرم نیست و فروشندگانش از کسادی بازار گلایه دارند. البته در این میان جای تعجب است که با وجود پایین بودن میزان خرید و فروش‌ها در این بازار، قیمت‌ها جایگاه خود را حفظ کرده‌اند.

به عنوان نمونه در بازار گلیم و گبه که یکی از محصولات مهم در بازار صنایع دستی شیراز هستند قیمت‌ها از ۸۰ هزار تومان شروع می‌شود و به هشت میلیون تومان هم می‌رسد.

گبه که نوعی قالی در اندازه کوچک است و معمولا هم توسط عشایر لر و قشقایی بافته می‌شود، از متری ۲۵۰ هزار تومان شروع می‌شود و در گران‌ترین قیمت‌ به متری یک میلیون تومان هم می‌رسد.

این محصول که بافت درشت‌تری نسبت به گلیم شیراز دارد و بیشتر برای روانداز فرش استفاده می‌شود، اندازه‌های بافت آن در حالت استاندارد یک در یک و نیم متر، یک و نیم در دو متر و دو در سه متر است.

قیمت گبه‌ها که معمولا جنبه تزئینی ندارند، در متراژ یک در یک و نیم ۴۵۰ هزار تومان تا یک میلیون و ۵۰۰ هزار تومان، در متراژ یک و نیم در دو متر از یک تا سه میلیون تومان و در متراژ دو در سه متر، از سه تا شش میلیون تومان به فروش می‌رسد.

معمولا نقشه و طرح بافت گبه شامل نقشه‌های منظره، ساده و خشتی است که نقش خشتی، کاربردی‌ترین نقش گبه محسوب می‌شود.

اما گلیم که در بسیاری از شهرستان‌ها بافته می‌شود، به گفته کارشناسانش بهترین و مرغوب‌ترین آن را بافندگان سیرجان در استان کرمان، دشت مغان در استان اردبیل و هرسین در استان کرمانشاه می‌بافند.

گلیم در ابعاد یک در یک و نیم، ۹۰ در ۶۰ سانتی‌متر، ۱۲۰ سانتی‌متر در دو متر، دو در سه متر و سه در چهار متر بافته می‌شود که گلیم یک در یک و نیم به «ذرع و نیم» مشهور است و متداول‌ترین اندازه در بازار گلیم به شمار می‌رود.

قیمت انواع گلیم در بازار تهران از متری ۸۰ تا ۵۰۰ هزار تومان است. به گفته فروشندگان این بخش چون گبه وزن زیادی دارد، نگاه توریست‌ها به گلیم نسبت به گبه مثبت‌تر است و گلیم با اقبال عمومی بیشتری همراه است.

البته بازار صادرات این محصولات هم رونق چندانی ندارد و به گفته معاون صنایع دستی سازمان میراث فرهنگی، وضعیت صنایع دستی نسبت ظرفیت آن نامطلوب است و با وجود این که متنوع‌ترین صنایع دستی دنیا را داریم سی و یکمین کشور صادرکننده صنایع دستی هستیم.

بهمن نامور مطلق دلیلرکود این صنعت و کاهش صادرات آن را در این می‌داند که این صنعت با دانش روز و رشد زیبایی‌شناسی رشد نکرده است و به همین دلیل بخشی از بازارهای بین‌المللی را از دست داده‌ایم.

  • فهیمه نظری
  • ۰
  • ۰


تاریخچه فرش تبریز,فرش اصیل تبریز,فرش تبریز

فرش تبریز از معروف ترین فرش های جهان می باشد

 

تاریخچه فرش تبریز

فرش تبریز یکی از انواع قالی‌های ایرانی است. این شهر یکی از مهم‌ترین مراکز بافت قالی در ایران است و قالی‌های بافت آن از تنوع و گوناگونی بسیاری برخوردارند. تبریز، در حال حاضر از سوی «شورای جهانی صنایع دستی» به عنوان «شهر جهانی بافت فرش» انتخاب شده است.

فرش تبریز

یکی از مهمترین صنایع دستی تبریز قالیبافی است و در این زمینه شهرت جهانی دارد. فرشبافی در تبریز از قبل از دوران صفویه آغاز شد و یکی از قدیمی ترین و معروفترین مراکز بافت فرش های دستباف در دنیا به شمار می آمد. اوایل فرش ها در قالب طرح های روستایی با رجشمارهای 24 بافته می شد که به مرور زمان با رشد و ترقی فرش و قالیبافی تا 110 رج افزاش پیدا کرد و همچنین به هنر درباری مبدل گشت.

 

مواد اولیه بکارگرفته شده در فرش تبریز معمولا از جنس پشم یا ابریشم بودند که فرش های بسیار با کیفیت و اعلا روانه بازار می کردند. تبریز دارای تنوعی بی نظیر از طرح ها و نقشه ها در زمان های گذشته بود.

 

ساختار فرش تبریز:

فرش تبریز,فرش‌ شهر باف تبریز,فرش ابریشم تبریز

تار فرش تبریز اغلب پنبه ای است

 

ریز بافت ترین فرشهای ایران در تبریز بافته می شود. گره با قلاب و از نوع متقارن (ترکی) و پودگذاری بصورت دو پوده (مانند کلیه نواحی ترک زبان) است.

 

تار فرش تبریز اغلب پنبه ای و بسیاری مستحکم و با دوام و پود و پرز پشم است. اما فرشهای ابریشمی نیز بصورت گل ابریشم، تمام ابریشم و یا چله ابریشم بافته می شود و قالیچه های چله ابریشم تبریز در نوع خود از بهترین فرشهای ایران است که قسمت عمده ابریشم آن از خراسان و تهران تهیه می شود.

 

قسمت عمده پشمی که در صنعت قالیبافی تبریز مورد استفاده قرار می گیرد از منطقه ماکو، که کوهپایه باریکی است، تهیه می گردد. ماکو در شمال غربی ایران بین ترکیه و جمهوری نخجوان که جزء اتحاد جماهیر شوروی سابق است، قرار گرفته است. پشم ماکو مرغوب است ولی قدری خشن تر و زبرتر از مناطق دیگر شمال غربی و غرب کشور است. همین مختصات سبب شده که قالی های تبریزی قدری خشن شود. زمانی بخشی از پشم تبریز از ارومیه و مهاباد، دشت مغان. خوی و سلماس نیز تأمین می شد.

 

در مورد پرز فرش تبریز باید به این ویژگی اشاره کنیم که حالت ظاهری این پرزها نه درخشان است و نه ابریشمین، و این موردی است که درباره سایر گونه های فرش ایران نیز صادق است. این پدیده را در قالی های جدیدی که دارای بافت بسیار ظریفی هستند و حتی در قالی های قدیمی نیزمی بینیم. عدم شفافیت و خشکی این قالیها ناشی از رنگرزی آن و استفاده از آب شور تبریز است که دارای نمک فراوانی است.

 

نخ های پود قالی های تبریز، از دو رشته تشکیل شده اند: یکی از آنها ضخیم و دیگری نازک است. 

 

اولین رشته (سفید یا خاکستری) که برای حجیم کردن کردن قالی و انعطاف پذیری آن در نظر گرفته شده است بصورت کشیده از میان نخ های تار که در دو سطح زیر و رو قرار دارند عبور می کند.

 

رشته دوم نیز که غالباً به رنگ آبی نفتی یا قرمز است، از میان همین تارها می گذرد. با این تفاوت که نخ های تاری را که رشته پود اول از هم جدا کرده بطور محکم به یکدیگر پیوند میدهد. یعنی رشته نخ های تارهای زیرین در رو و تارهای رویی در زیر قرار می گیرند.

 

ویژگی های فرش تبریز:

طرح فرش تبریز,قالی تبریز,فرش تبریز,خصوصیات فرش تبریز

فرش تبریز دارای تنوع بسیار زیادی از رنگ هاست

 

1. طراحی فرش تبریز توسط مجرب ترین اساتید با رعایت تمام استاندارها انجام می پذیرد.

 

2. فرش تبریز عموما در رجشمارهای بالا و ریزبافت است.

 

3. فرش های تبریز دارای تنوع بسیار زیادی از رنگ هاست.

 

4.پرز های فرش تبریز معمولا کوتاه است و پرداخت آنها توسط افراد ماهر انجام می گیرد.

 

5. الیاف بکار رفته در فرش دستباف تبریز از نوع مرغوب است و از کیفیت بالایی برخوردار است.

 

6. استفاده از سایه روشن ها که باعث ایجاد عمق در فرش تبریز می شود.

 

7. از دیگر خصوصیات فرش تبریز پر کردن قسمت های خالی فرش به جای استفاده از نقش های دیگر.

 

قالی هایی که در تبریز بافته می شوند از لحاظ رج شمار به شرح زیر هستند:

خصوصیات فرش تبریز,طرح فرش تبریز,فرش تبریز

فرش تبریز از کوچکترین تا بزرگترین اندازه بافته می شود

 

* 25×25، 30×30، 35×35، 40×40، 50×50، 60×60 ( گره در هر پنجره 7 سانتی متری).

 

*  نوع 25×25 فرش تبریز، قالیهای ارزان قیمت است که برای فروش در بازار بافته می شود.

 

* نوع 30×30 فرش تبریز نوع معمولی و بازاری است.

 

*  35×35 فرش تبریز معمولاً نوعی است که شرکتهای اروپایی سفارش می دهند تا مطابق با سلیقه و با طرح مورد علاقه شان بافته شود. رج شمارهای بالاتر فرشهایی با فشردگی و تراکم بالا نظیر فرش های ابریشمی هستند.

 

تقسیمات حاشیه در تبریز خارج از معیارهای قدیمی و سنتی می باشد و به نوعی طراحان آن را متحول ساخته و کم و زیاد می کنند. به طور کلی در اکثر مناطق مخصوصاً تبریز، اندازه بندی حاشیه را بدین گونه انجام می دهند که پهنای کل حواشی حدوداً یک ششم کل عرض فرش باشد و در محدوده مشخص شده برای حاشیه، پهنای حاشیه اصلی دو برابر حاشیه فرعی باشد. حاشیه معروف تبریز، حاشیه سماوری یا توسباغی است که در آن دو اسلیمی در کنار هم قابی را تشکیل داده اند که شکل سماور را تراعی می کند. به نقش سماور هراتی نیز میگویند.

 

ابعاد فرش تبریز:

فرش تبریز از کوچکترین تا بزرگترین اندازه بافته می شود. معمولاً فرش های تصویری تبریز دارای قطعه کوچک یا متوسط هستند و قالی ها ابریشمی هم غالباً در اندازه ها بزرگ میباشند.

 

طرح های رایج فرش تبریز:

فرش تبریز,تاریخچه فرش تبریز,فرش ابریشم تبریز

طرح و نقشه فرش تبریز بیشتر از سلیقه خریداران تبعیت می کند


امروزه در تبریز همه نوع طرح را می توان پیدا کرد که البته بررسی همه آنها امکان پذیر نیست و به زمان زیادی احتیاج دارد هر چند با گسترش طرح ها و نقش ها در نقاط مختلف کشور، دیگر نمی توان به طور یقین طرحی و یا نگاره و موتیفی را متعلق به نقطه ای خاص دانست و به همین ترتیب نمی توان فرش منطقه ای را با دیدن طرحی و یا نگاره ای تشخیص داد. به طور مثال در تبریز نمونه فرشهایی بافته می شود که جدا از بافت و رنگبندی، دارای طرحی از منطقه کرمان است که در تبریز به طرح کرمان قلم مشهور است.

 

به طور کلی طرح و نقشه فرش تبریز بیشتر از سلیقه خریداران تبعیت می کند. طراحان تبریز اگرچه در اصول از طرح های معروف و قدیمی پیروی می کنند اما به این طرح ها جان می دهند و زیبایی می بخشند و نوآوری دارند.

 

در طبقه بندی که شرکت سهامی فرش ایران از لحاظ طرح و نقش فرشها صورت داده نقشه های قالی ایرانی در ۱۹ بخش طبقه بندی شده است که شهر تبریز نیز به جهت تنوع طراحان و کثرت آنها در اغلب این بخش ها آثار و نمونه هایی دارد از جمله:

 

نقشه آثار باستانی و ابنیه اسلامی نقشه شاه عباسی، نقشه اسلیمی، نقشه افشان، نقشه بندی خشتی، طرح درختی، طرح شکارگاه، نقشه قابی، طرح گلفرنگ، طرح گلدانی و طرح ماهی درهم (هراتی) به خصوص لاک پشتی و همینطور طرح محرابی و نقش محرمات و طرح هندسی و قالیها و قالیچه های تصویری و طرح بوته ای.

 

تجهیزات اختصاصی فرش تبریز:

قالی تبریز,,فرش تبریز,فرشبافی در تبریز

دار تبریزی و قلاب تبریزی از وسایل مهم فرش تبریز می باشد

 

• دار تبریزی

دار تبریزی یا عمودی را از این رو تبریزی می نامند که ظاهراً در تبریز اختراع شده است. در شهر تبریز انواع دیگر دار استفاده نمی شود چون این دستگاه ساده است و به کار بردن آن آسان و در عین حال ارزان نیز هست. در اغلب مراکز قالیبافی واقع در شهرهای شمال غربی و مرکزی ایران نیز این نوع دار به کارمی رود.

 

این دار نسبت به دار روستایی از چندین لحاظ برتری دارد. کار خسته کننده کلاف کردن چله ها و گره زدن آنها به تیر فوقانی و دوختن قسمت بافته شده قالی به تیر زیرین در این دستگاه حذف گردیده است. هنگام پایین کشیدن قالی می توان با بیرون کشیدن چهارگوه از شکاف باهوها چله ها را به سرعت رها ساخت. به این ترتیب قالی پایین می آید و قسمت بافته شده را طوری بر روی دار قرار می دهند که به سهولت می توان آن را مورد بازرسی قرار داد.

 

•  قلاب تبریزی

در شهر تبریز کارد مخصوص به کار برده می شود که با کاردهای دیگر اختلاف مهمی دارد. این کارد ترکیبی است از یک تیغه تیز و قلابی شبیه قلاب دکمه انداز که در انتهای تیغه تعبیه شده است. از قلاب برای گره زدن و به جای گره زدن بوسیله دست، و از تیغه برای بریدن نخ پس از بستن گره استفاده می کنند.

 

در سراسر ایران نوعی شیوه قالیبافی تقلبی رواج یافته که به شهرت نیک قالی ایران بسیار لطمه زده است. این روش زیان آور این است که به جای گرفتن دو رشته تار و بستن گره به آن، گره را به چهار تار می بندند، به این ترتیب فرشی که بافته می شود تنها نصف گره هایی را که باید داشته باشد دارد.

 

شهر تبریز یکی از مراکز معدود قالیبافی است که این بیماری در آن شایع نشده است علت این امر به این دلیل است که قالیبافان تبریز چون برای بستن گره به جای انگشت از قلاب استفاده می کنند، بستن گره با قلاب امکان پذیر نمی شوند. نتیجه این مصونیت به طور کلی به نفع قالیبافان تبریز تمام می شود.

 

 رنگرزی فرش تبریز:

فرش تبریز,وضعیت فرش تبریز,فرش اصیل تبریز

 رنگرزی، دومین مرحله تولید فرش تبریز پس از پشم چینی و تبدیل آن به نخ بشمار می رود

 

تبریز اولین مرکز قالیبافی ایران است که مواد رنگی کشورهای مغرب زمین در آن کاملاً رسوخ یافته است و رنگهای جدید جانشین رنگهای قدیمی شده است. با بررسی گذشته پر فراز و نشیب صنعت فرشبافی می توان دریافت که تبریز همواره قطب مهم تولید فرش بوده و متعاقب آن در صنعت رنگرزی نیز از سابقه طولانی برخوردار است و در طی گذشت زمان در زمینه تکنولوژی و تکنیک رنگرزی به پیشرفت و تکامل رسیده است.

 

در زمان اوج هنر و صنعت فرش بافی، یعنی در دوران پادشاهی صفویه در تبریز مراکز مهم فرشبافی دایر گردید و در کنار آن کارگاههای رنگرزی که غالباً رنگرزی گیاهی را انجام می دادند تأسیس و گسترش یافت. با گسترش روابط ایران و کشورهای دیگر از جمله اروپائیان صنعت رنگرزی نیز دست خوش تحولات و پیشرفتهای روز افزونی شد و تاکنون نیز ادامه داشته است.

 

سهولت و سرعت و ارزانی رنگرزی با رنگهای اروپایی در مقایسه با شیوه معمول در ایران که مستلزم صرف هزینه و وقت زیادتر بود مردم تبریز را مجذوب خود کرد. در تبریز از رنگهای کرمی و آنیلینی ،رنگهای ترکیبی کارخانه های خارجی که با بیکرمات پتاسیم تثبیت می شود، هر دو استفاده می شود که رنگهای آنیلینی فقط در قالی های ارزان قیمت مصرف دارد.

 

وضعیت فعلی فرش تبریز:

طرح فرش تبریز,فرش تبریز,خصوصیات فرش تبریز

 رعایت نکردن عناصری باعث کاهش کیفیت و زیبایی فرش تبریز شده است


از اول قرن حاضر سه عنصر موجب کاهش کیفیت و درجه زیبایی فرش های تبریز شده است:

 

◊ صنعتی کردن فزاینده تولید

 

◊  پذیرفتن رنگهای مصنوعی و غالباً نیز از نوع متوسط آن

 

◊ حالت مبهمی که این قالی ها پیدا کرده اند و آن نیز ناشی از تقلید طرح هایی است که به سایر طبقه های قالی تعلق دارند.

 

◊ با این همه قالی های قابل تحسین مثل قالی های سهند را می یابیم که تا حدی یادآور نقش قالی های هرات می باشند.

 

◊ در محصول جدید فرش تبریز، خارج از قالی های ابریشمین، شاهد تنزلی در تکنیک و استفاده از مواد اولیه هستیم و تعداد گره قالی نیز کاهش یافته است. ضمناً از ویژگی قالی های جدید، پرز بلندتر آنها، رشته نخ پنبه ای ضخیم تر آنها برای تار و پود و گاهی پشم ظریفتر برای گره های آن است.

 

مشخصات مثبتی که فرش تبریز را از بافته شهرهای دیگر ایران متمایز می کند بطور کلی عبارتند از:

طرح فرش تبریز,خصوصیات فرش تبریز,فرشبافی در تبریز

طراحی فرش تبریز عالی و بافت آن بسیار دقیق است

 

♦ گره فرش تبریز: هر تخته از فرش تبریز (به استثنای فرآورده های غیر معمول) با گره ترکی بافته میشوند و هر قالی که با این گره بافته نشده باشد نمی توان آنرا تبریزی محسوب کرد.

 

♦ دو پوده بودن: فرش تبریز دو پوده است و معمولاً پرز آن کوتاهتر و نازکتر و سبکتر از اغلب بافته های غیر عشایری ایران است.

 

♦ طراحی فرش تبریز: طراحی فرش های تبریز عالی و بافت آن بسیار دقیق است. به این جهت قالی چنان منظم و جا افتاده از کار در می آید که حالت قالی ماشینی را پیدا می کند. کوتاهی پرزهای قالی تبریز این دقت ماشینی را نمایان تر جلوه می دهد.

 

♦ مواد اولیه فرش تبریز: پشم ناحیه ماکو مخصوصاً پشمی که از دباغ خانه های تبریز بدست می آید از پشمی که در سایر شهرها برای قالیبافی به کار می رود خشن تر است و در نتیجه فرش های تبریز مانند قالیهای مشهد و کرمان مخملی نیست.

 

♦ رنگ فرش تبریز: رنگهایی که در فرش های تبریز به کار می رود اغلب تند و خام است.

 

وضعیت فرش تبریز در بازار تهران:

فرش تبریز,فرش دستباف تبریز,طرح فرش تبریز

تقریباً یک سوم خریداران ایرانی فرش تبریز می‌خرند

 

خریداران فرش دو دسته‌اند، گروهی که به ظاهر فرش اهمیت می‌دهند و به زمان کارکرد آن تفقدی ندارند خریدار فرش تبریز هستند، چون نقش‌های فرش این شهر در هر قیمتی چشم را اقناع می‌کند ولی کسانی که دوام قالی را در نظر دارند، فرش‌هایی با نقشه‌های بدتر را می‌خرند و از فرش تبریز در می‌گذرند. اما به هر صورت تقریباً یک سوم خریداران ایرانی فرش تبریز می‌خرند، آن هم نه از نوع بسیار مرغوبش.

 

وضعیت فرش تبریز در بازار بین المللی:

فرش ارزان و نامرغوب تبریز از نظر قدرت کار چنان نیست که کهنه و پخته شود و به بازار بین‌لمللی عرضه گردد.

 

 تشابه فرش‌ تبریز با ممالک دیگر:

فرش دستباف تبریز,ویژگی های فرش تبریز,فرش تبریز

فرش‌ تبریز، انواع دیگری هم دارد که بسیار مرغوب است: گل ابریشم، تمام ابریشم و چله ابریشم

 

جز در ایران در پاره‌ای از کشورهای آسیائی هم فرش بافته می‌شود که از لحاظ شکل و جنس با محصولات بعضی از مناطق ایران برابری و رقابت می‌کنند. سؤال این است که فرش تبریز با فرش‌های کدام کشورها همسایگی و نزدیکی دارد؟

 

جواب این است قالیبافان هیچ یک از ممالکی که در این رشته فعالیت می‌کنند، مانند فرش تبریز نمی‌بافند و به بازار جهانی عرضه نمی‌کنند، اما در این دو سه ساله بعضی از تجار ایرانی که قیمت تمام شده یک تخته قالی را در بعضی از کشورهای همجوار نظیر پاکستان و افغانستان کمتر از ایران دیده‌اند، گروهی از قالیبافان ورزیده را برای فعالیت به این ممالک برده‌اند تا نظیر فرش تبریز را در آنجا تولید کنند. این عده محصولات خود را در بازارهای جهانی هم به نام فرش ایران معرفی می‌کنند، اما این فرش واجد تمام خصوصیات فرش تبریز نیست، ‌در حالی‌که خریدار خارجی کمتر آن را می‌داند.

فرش‌ تبریز، انواع دیگری هم دارد که بسیار مرغوب است: گل ابریشم، تمام ابریشم و چله ابریشم (تار و پود قالی ابریشمی و سطحش پشمی است)، قالی چله ابریشم تبریز، عمر و دوام بسیاری دارد و از نظر کارشناسان از بهترین انواع فرش ایران می‌باشد. فرش تمام ابریشمی هم که در این شهر بافته می‌شود از حیث نقشه و رنگ بی‌مانند است.

 

البته از سه نوع فرش تبریز در حال حاضر کمتر تهیه می‌شود. نسل قالیبافان ابریشم کار این شهر رو به زوال گذاشته است چرا که تهیه مواد اولیه و پیدا کردن خریداری برای اینگونه فرش‌ها که گران تمام می‌شود و محتاج صرف وقت بسیار است به سختی صورت می‌گیرد. به‌طور کلی فرش کهنه تبریز، البته فرش مرغوبی که کهنه شود، بسیار زیباتر از نوی آن است چرا که رنگ‌های آن ملایم‌تر و مطبوع‌تر و چشم‌نوازتر می‌شود به همین دلیل خریدار فرش کهنه تبریز در بازار جهانی کم نیست.

  • فهیمه نظری
  • ۰
  • ۰

صنایع دستی اصفهان دارای شهرت جهانی هستند و بسیاری از مردم دنیا، ایران را با آنها و شهرهایی نظیر آن می شناسند. شهر اصفهان با انتخاب شدن به عنوان نخستین پایتخت فرهنگی کشورهای اسلامی در سال 2005 در میان مردم این کشورها بیش از پیش مشهور گشته و گردشگران بسیاری را به خود جلب کرده است. گردشگرانی که مشتاق به تهیه سوغات ایرانی هستند تقریباً صنایع دستی و سوغاتی های تمام نقاط ایران را در حاشیه میدان نقش جهان و در بازار قدیمی اصفهان می توانند تهیه کنند.

صنایع دستی هر شهر نشان هنر و فرهنگ آن منطقه است، با این تفاسیر می توان گفت مردم اصفهان از ذوق و سلیقه سرشارند و این صنایع دستی زیبا جلوه ی فرهنگ غنی آنان است. در استان اصفهان بیش از شصت رشته صنایع دستی رواج دارد که 58373 کارگاه را تحت پوشش قرار داده و برای 220010 نفر شغل ایجاد کرده است. در این میان قالی بافی با حدود 50000 کارگاه و نزدیک به 200000 شاغل، رتبه اول را دارد.

صنایع دستی اصفهان، قدمتی طولانی دارد به بلندای تاریخ، اوج رونق و شکوفا شدن این هنرهای زیبا دوران صفویه بود، از آن زمان این مهارت از هنرمندان و استادان بزرگ، با روش استاد شاگردی، نسل به نسل منتقل شد تا به امروز. صنایع دستی شهر اصفهان پستی بلندی های زیادی داشته است. پس از رونق دوران صفویه، بازار این حرفه در زمان قاجاریه از رونق افتاد و بعد از انقلاب مشروطه، جان تازه ای گرفت و خوشبختانه هنوز هم پابرجاست. با نگاه کردن به آثار تاریخی زیبای اصفهان میتوان اصالت هنرهایی چون کاشی کاری، تزئینات آجری، آینه کاری، انواع خط و گچ بری در دیواره، سقف، ستون و کف مساجد، عمارت ها و دیگر آثار تاریخیش دید.

با عبور از بازارهای قدیمی اصفهان مانند قیصریه، صنایع دستی چشم نوازی را میبینیم که نظر هر کسی را به خود جلب می کند. با عبور از این بازار و دیدن گردشگران داخلی و خارجی می توان فهمید که این صنایع زیبا علاقمندان جهانی بسیاری دارد. صنایع دستی زیبای اصفهان قلم زنی، میناکاری، خاتم سازی، پارچه قلمکار، ملیله سازی، فیروزه کوبی هستند، که توضیح مختصری درباره آنها بیان کردم.

از جمله دیگر صنایع دستی شهر اصفهان، به موارد زیر می توان اشاره کرد:

  • قالی بافی
  • نگارگری
  • منبت کاری
  • نمدمالی
  • تراش مس
  • صحافی
  • ضریح سازی
  • معرق
  • سرمه دوزی

میناکاری اصفهان

صنایع دستی اصفهان با عکس,صنایع دستی اصفهان چیست؟,صنایع دستی اصفهان خاتم کاری

میناکاری هنر تزئین فلزات با مواد رنگین مات یا شفاف با مدد گرفتن از آتش است. این هنر شامل فعل و انفعالات پیچیده شیمیایی است و یک هنر آزمایشگاهی محسوب می شود و در حقیقت اشیایی را شامل می شود که از ترکیب اکسید فلزات با برخی نمک ها در اثر حرارت تزئین یافته است. میناکاری می تواند بر روی سفال و شیشه نیز انجام شود. در مغازه های صنایع دستی اصفهان و حتی دیگر شهرها ظروف و اشیاء نیلگون رنگی، دیده می شود که یکی از پر طرفدار ترین صنایع دستی اصفهان است. در مورد زمان پیدایش این هنر زیبا اطلاعات دقیقی در دست نیست و تنها، نمونه های محدودی از دوران صفوی باقیمانده است و بعد از آن در دروان قاجار نمونه های اندکی همچون سرقلیان و کوزه قلیان و .. که میناکاری بوده، به چشم میخورد. پس از آن، دوران پهلوی شروع خوبی برای این هنر بود، که استاد "شکرالله صنیع زاده" آن را توسعه داد.

قلم میناکاری را می توان با ذوب کردن انتهای لوله خودکار و فروبردن سوزن در آن تهیه کرد. برای درست کردن رنگ طرح ها نیز می توان از رنگ آبی لاجوردی با مخلوط صمغ استفاده نمود. با قلم ظریف نقش خود را بر روی ظرف بکشید و دقت کنید رنگ سفید زمینه مشخص باشد. اطراف طرح میناکاری خود را با گل و برگ پر کنید.

 عناصر اصلی هنر میناکاری، فلز و آتش است و بعد از آن رنگ هایی ک به آن جلوه می دهد. روی طلا و نقره می توان میناکاری انجام داد ولی مس فلز اصلی انجام این کار است. زیباترین اشیای میناکاری که نظرها را جلب می کند ظروف تزئینی، گلدان، زیور آلات، جعبه لوازم آرایش، تابلو و ... است. گاهی ترکیب این هنر زیبا را در کنار دیگر آثار هنری میتوان دید.

قلم زنی اصفهان

صنایع دستی اصفهان قلمزنی,صنایع دستی اصفهان گلیم,صنایع دستی شهر اصفهان

قلم زنی یکی از پر رونق ترین صنایع دستی اصفهان است. قلم زنی هنری است، که شاید از همان ابتدای زندگی بشر بوجود آمد. قلم زنی همان هنر حکاکی کردن روی سنگ (حجاری)  بوده که طی مراحل مختلف در طول تاریخ، بر روی فلزهای گرانبها انتقال یافت.

هنر قلم زنی، کنده کاری و ایجاد نقش و طرح با قلم و ضربه چکش، روی اشیای فلزی است. طلا، مس، برنج، نقره، آلیاژ مس و برنج فلزاتی هستند که برای قلمزنی عموماً استفاده می شوند. اشیای بسیاری مانند ظروف، گلدان ها، تابلوها و ... با هنر قلمزنی آراسته شده اند، که زیبایی خیره کننده شان نظر همه را به خود جلب می کند.

پارچه قلمکار اصفهان

صنایع دستی اصفهان با عکس,صنایع دستی اصفهان چیست؟,صنایع دستی اصفهان خاتم کاری

یکی دیگر از صنایع دستی اصفهان پارچه قلمکار است. تاریخ پیدایش هنر قلمکاری به زمان حمله مغول ها باز می گردد، که نوعی ایده ی جدید از هنرمندان ایرانی بود. سپس در دوران صفویه گسترش یافت. در زمان شاه عباس صفوی از این پارچه های زیبا برای دوخت لباس استفاده می شد و توجه درباریان را به خود جلب کرد بطوری که لباس هایشان را با این پارچه ها تهیه می کردند. پارچه های زمان صفوی بسیار پرکار بود و کمتر جای خالی در آن ها دیده می شد. امّا از رونق آن در دوران قاجار کاسته شد، سپس رضاشاه با دادن تمهیدات ویژه سبب رونق حرفه قلم کاری روی پارچه شد. امروزه در خانه هر ایرانی، می توان یکی از این پارچه های زیبا را دید.

هنر سنتی قلمکاری به معنای تصویر کردن نقوش و طرح هایی بر روی پارچه ساده از جنس کتان و کرباس می باشد. اوایل این عمل با قلم مو انجام می شد ولی به علت صرف وقت و هزینه، هنرمندان ترجیح دادند مهرهایی را حکاکی کنند، و این کار را برایشان ساده تر کرد. بیشتر طرح های که بر روی این پارچه ها دیده می شود تصویر عشاق، تصاویر تاریخی، تصویر شعرا، تصاویر طبیعت، بته و جقه که به نسبت بقیه طرح ها پرطرفدارتر است. این پارچه ها بصورت سفره، سجاده، لباس، روتختی و ... عرضه می شوند. نشاط آوران پیشنهاد می کند برای بازدید نمونه های نفیس این آثار به موزه ی هنرهای تزئینی اصفهان مراجعه کنید.

خاتم کاری اصفهان

صنایع دستی اصفهان با عکس,صنایع دستی اصفهان چیست؟,صنایع دستی اصفهان خاتم کاری

یکی دیگر از صنایع دستی اصفهان خاتم کاری است. قدمت این هنر هم به دوران صفوی بر می گردد، در آن زمان کاخ ها، میز و صندلی ها، رحل قران ها خاتم کاری شده بودند. ابتدا مرکز خاتم سازی، شهر اصفهان بود. امّا بعدها این هنر در شیراز رونق بیشتری گرفت و امروزه خاتم سازی شیراز جایگاه بالاتری دارد.

هنر آراستن سطح شی ها را بوسیله مثلث های کوچک، در طرح های مختلف را خاتم سازی می گویند. این مثلث ها از جنس عاج، استخوان، مفتول برنج، چوب و بعضی اوقات طلا هستند. خاتم اصفهان به روش خاتم شیراز ساخته می شود، گاهی با نقره یا مینا کاری همراه می شود، که در شیراز نمی توان دید. آثار زیبای خاتم سازی که در بازارهای اصفهان جلب توجه می کنند اشیای تزئینی، جعبه های زیبا، قاب عکس، شطرنج، تخته نرد و ... هستند. به نظر من یکی از بهترین هدایایی است، که میتوانیم برای عزیزانمان بخریم.

فیروزه کوبی اصفهان

صنایع دستی اصفهان با عکس,صنایع دستی اصفهان چیست؟,صنایع دستی اصفهان خاتم کاری

فیروزه کوبی هنری است، که قدمت چندانی ندارد. فیروزه کوبی در مشهد انجام می شد ولی بعدها، حدود 70 سال پیش توسط  "یوسف حکیمان" به اصفهان آورده شد. امروزه اجناس فیروزه کوبی اصفهان شهرت بسیاری دارد. اما صنعتگران مشغول به این حرفه و تولیدات محدود است.  

ظروف فیروزه کوبی شده از جنس مس، نقره، برنج، برنز می باشند، در این هنر فیروزه هایی که از کارگاه های فیروزه تراشی شهرهایی مثل مشهد و نیشابور تهیه شده اند در اندازه های کوچکی، بصورت موزاییک بر روی اشیاء چسبانده می شوند. این هنر زیبا در ساخت آینه شمعدان، گلدان، ظروف و زیورآلات استفاده می شود.

ملیله سازی اصفهان

 

صنایع دستی اصفهان با عکس,صنایع دستی اصفهان چیست؟,صنایع دستی اصفهان خاتم کاری

ملیله سازی از ظریف ترین صنایع دستی اصفهان است. این هنر زیبا، نیاز به دقت، وقت و حوصله ی بسیاری دارد. گاهی در ساخت اجناس ظریف و زیبایی چون گوشواره و گل سینه از زرگران و میناسازان حرفه ای کمک گرفته می شود تا جلوه ی چند برابری داشته باشند. زیورآلات، ظروف و اشیاء تزئینی بسیار زیبایی با این هنر خلق می شود.

پیشنهاد می کنیم به اصفهان سفر کنید و در صورت امکان بازار های قیصریه، بازار مسگر ها، بازار اشرف، بازار ترکش دوز ها و از دیگر بازار های قدیمی این شهر دیدن کنید. بهترین بازار ها برای خرید صنایع دستی اصفهان، بازار های سنتی اطراف میدان نقش جهان می باشند.

منبع : نشاط آوران

  • فهیمه نظری
  • ۰
  • ۰

صنایع دستی یزد

 

صنایع دستی شهر یزد از جمله مواردی است که از قدیم الایام با زندگی مردم یزد عجین شده است. یکی از دلایل روی آوردن مردم یزد به ساخت هنرهای دستی شاید اقلیم و شرایط آب و هوایی بود که اوضاع اقتصادی نامناسبی را بوجود آورده بود. این موضوع سبب شد امروزه تنوع زیاد صنایع دستی شهر یزد را شاهد باشیم و توجه همه صنعتگران و هنرمندان را به خود جلب کند بطوری که امروز شاهد تولید بسیاری از صنایع دستی یزد بصورت کارگاهی و کارخانه ای هستیم مانند صنایع نساجی. از جمله صنایع دستی استان یزد که نمونه بارز هنرهای قدیمی زنان و مردان یزد است، می توان به شعربافی، زیلو بافی، ترمه، دستبافت هایی چون شمدبافی، دندانه بافی، دستمال یزدی، شال بافی اشاره کرد که توضیحاتی درباره ی هر کدام آورده ایم.

دیگر صنایع دستی معروف یزد عبارتند از:

  • قالی بافی
  • سفال و سرامیک
  • گیوه بافی
  • کاشی سازی
  • زرگری
  • جاجیم
  • چادرشب
  • مخمل
  • خورجین
  • جیم
  • پتو
  • سجاده
  • لنگ
  • قناویز
  • دارایی (ایکات)

زیلوبافی یزد

ترمه ی یزد,دستمال یزد,زیلوبافی یزد

زیلو یکی از قدیمی ترین صنایع دستی یزد است که به دوران پیش از اسلام باز میگردد. همچنین از کالاهای تجاری کشور بوده است. زیلو به علّت ایجاد خنکی، در فصل تابستان بسیار استفاده می شد. یکی از مهمترین مراکز مهم زیلو بافی، شهر میبد یزد است که قدیمی ترین زیلو در حال حاضر به این منطقه نسبت داده می شود و می توان آن را در مسجد جامع شهر میبد دید. به دلیل دوام زیلو نسبت به فرش های پشمی این زیراندازها بسیار مورد استفاده بوده و یکی از مشاغل درآمدزایی یزدی ها محسوب میشود.

نخ مورد استفاده در بافت زیلو پنبه است و طرح های بسیار زیبایی همچون زلفک، رکنه دونی، هشت پر بزرگ و کوچک، بند رومی و کلید که معروف هستند را برروی آنها ایجاد می کنند همچنین رنگ آبی و سفید از رنگ های غالب در بافت زیلوها هستند و گاهی رنگ نارنجی، قرمز و سبز هم استفاده می کنند.  ناگفته نماند رنگ ها استفاده شده در زیلوها رنگ های طبیعی هستند که از گیاهانی همچون روناس، پوست گردو و ... تهیه می شوند. علت استفاده از این رنگ های طبیعی، ثابت ماندنشان است.

از نظر رنگ زیلوها به سه دسته تقسیم می شوند: دسته ی اول زیلو با رنگ سفید و آبی که در مساجد استفاده می شود. دسته دوم زیلو جوهری که با رنگ گلی و آبی بافته می شوند و در خانه ها استفاده می شوند و به نسبت قیمت مناسبی دارند. دسته سوم که مرغوبترین آن هاست زیلو با رنگ ها سبز و گلی می باشد. نقش های مورد استفاده در زیلو به دو بخش تقسیم می شود حاشیه یا دج و زمینه؛ حاشیه که ثابت است و از نقش های بسیاری تشکیل می شود ولی زمینه به ذوق و هنر بافنده بستگی دارد. امروزه زیلوها کاربرد چندانی در خانه ها ندارند و بیشتر در مساجد و اماکن زیارتی می توان آن ها را دید.

شعربافی یزد

شعربافی یزد,شمدبافی یزد,صنایع دستی یزد

شعربافی هم یکی از هنرهای سنتی یزد است که تا سال ها قبل رونق بسیاری داشت در ابتدا این هنر توسط زنان بر روی دستگاه های چوبی انجام میشد و کمکی به اقتصاد خانواده بود امّا بعد از مدتی بصورت کارگاهی درآمد و مردان هم به این هنر مشغول شدند. شعر بافی نوعی از هنرهای دستبافت یزد است و نمونه های کمی به نسبت گذشته می توان در شهر یزد دید.

ترمه یزد

صنایع دستی استان یزد,صنایع دستی شهر یزد,صنایع دستی معروف یزد

هنر ترمه بافی حدود چهارصد سال سابقه دارد و زردتشتیان آن را در دوخت نوعی شلوار برای جشن ها استفاده می کردند. ترمه پارچه است که تار آن ابریشمی و پودش نخ، پشم، کرک الوان و ابریشم است. بافت ترمه در گذشته با انگشت انجام می شد و از این رو به انگشت باف شهرت داشت ولی بعدها این کار به صورت نیمه دستی انجام شد و برای بافت آن از دستگاه های مخصوصی استفاده می کردند. بته و جقه، طرح شاه عباسی و شاخ گوزنی طرح های رایج مورد استفاده در ترمه ها هستند. همچنین انواع مختلف ترمه عبارتند از شال بندی، شال چارقدی، شال راه راه، شال اتابکی، شال محرمات، شال رضای، شال کشمیری، شال یزدی و ... . بازار ترمه امروزه در شهر یزد رونق خوبی دارد و می توان بعنوان سوغات یزد آن را تهیه کرد.

دستبافت های یزد

بخش عمده ی صنایع دستی یزد پارچه های مختلفی است که به سبک های مختلفی در یزد بافته می شوند و هر کدام نام منحصر بفردی دارند، که به بعضی از این موارد اشاره ی کوتاهی داریم:

شمدبافی یزد:

ترمه ی یزد,دستمال یزد,زیلوبافی یزد

پارچه ای نازک که در بافتش از ابریشم مصنوعی (ویسکوز) یا نخ پنبه ای استفاده می کنند و بعنوان روانداز در فصل تابستان استفاده می شود. در بافت شمد از طرح های ساده ای استفاده می شود که معمولاً چهارخانه هستند.

دستمال یزد:

ترمه ی یزد,دستمال یزد,زیلوبافی یزد

در شهر یزد دستمال هایی با طرح ها و رنگ های مختلف و مصارف گوناگون از ویسکوز یا همان ابریشم مصنوعی بافته می شوند. نام های دیگر این محصول ابریشمی و عشایری معروفند.

دندانی یزد: این نوع به جامه ی زردشتیان معروف است و بصورت ظاهراً ساده اما پر زحمت بافته می شوند.

شال بافی یزد: شالبافی هم یکی از هنرهای رایج یزد بوده که آن را از نخ پنبه ای می بافتند و معمولاً تولید کارگاهی داشته است.

 منبع : نشاط آوران

  • فهیمه نظری
  • ۰
  • ۰

سوغات قم چیست

در آن زمان مردی به اسم ملا ابراهیم شماعی در روز افتتاحیه‌ی حرم حضرت معصومه(ص) یک حلوایی درست می‌کند که به هضم غذا کمک شایانی کرد. و بعدها نام این حلوای دل‌چسب و شیرین را سوهان نام‌گذاری کردند.

از آن زمان پخت این حلوای شیرین روز به روز رونق پیدا کرد و امروزه در سرتاسر استان قم کارگاه‌های پخت و پز سوهان شبانه‌روز فعالیت دارند و بهترین و با کیفیت‌ترین سوهان را در اختیار مردم قرار می‌دهند.

جوانه‌ی گندم مهم‌ترین و اصلی‌ترین ماده در طبخ سوهان است که خواص باارزشی همچون پروتئین، آرامش بخش مغز و اعصاب، ویتامین‌هایE , B و دارا بودن قند از نوع طبیعی برای ذخیره و نگهداری انرژی بدن را دارد. البته در این محصول خوشمزه روغن حیوانی، کره، هل و زعفران  استفاده می‌شود که هرکدام اهمیت زیادی برای بدن دارند.

عکس  داخل متن

انواع سوهان

سوهان انواع گوناگونی چون لقمه‌ای، سنتی، گزی، عسلی، حبه‌ای، کنجدی و حلوایی دارد.

از دیگر سوغاتی‌های قم می‌توان به تسبیح و مهر و انواع ظروف گچی، سنگی، تزئینی، فرش ابریشم و میوه‌هایی نظیر انجیر و انار اشاره کرد.

خرمهره سازی قم

از دیگر سوغاتی استان قم می‌توان از خرمهره صحبت کرد که از قدیم تا به اکنون علاقه‌مندان بسیاری مجذوب آن شده‌اند. خرمهره درواقع از سنگ‌های فیروزه‌ای یا آبی‌رنگ درست شده‌اند که به قول قدیمی‌ها برای دوری از چشم و نظر بکار برده می‌شود. البته رنگ آبی به روح و روان آدم آرامش خاصی وارد می‌کند و انرژی‌های منفی را از انسان دور می‌کند.

عکس داخل متن

طبق اسناد برجای‌مانده از زمان‌های گذشته، قدمت خرمهره به حدود ۵۰۰۰ هزار سال پیش یعنی در دوران حکومت اشکانیان و هخامنشیان بازمی‌گردد که مردم آن زمان از خرمهره استفاده می‌کردند. جالب است بدانید که این سنگ بعد از تولید در ایران به‌وسیله‌ی یکی از شاهزادگان ایرانی به کشور مصر هدیه داده می‌شود.

این سنگ‌های زیبا در کشورهای اروپایی مانند آلمان هم کاربرد فراوانی دارد که به آن تکنیک قم می‌گویند.

قالی قم

استان قم قالی‌های دستبافت معروفی دارد و مردم کشور ایران با این قالی‌ها نقش و جلوه‌ی باشکوهی به خانه‌هایشان می‌دهند.

در بازار شهر قم در قسمت تیمچه‌فروشان این قالی‌های زیبا و جذاب به چشم می‌خورند. این قالی‌ها ترکیبی از بافت، نقش، رنگ و الیاف فرش‌های ایرانی است که جنس بیشترشان از کرک، پشم و ابریشم است و به چله‌ابریشم و گل‌ابریشم مشهورند و توجه همه را به خود جلب می‌کند.

معرق قم

تابلوهای معرق از دیگر صنایع‌دستی استان قم به‌حساب می‌آید. هنر معرق‌کاری فقط برای کشیدن تابلوها استفاده نمی‌شود بلکه در ساخت و تولید میز، صندلی، مبل بعضی وسایل تزئینی هم کاربرد دارد.

مروار بافی قم 

از دیگر سوغات استان قم مرواربافی است. مرواربافی شکلی از حصیربافی است که ترکه‌ی بکار رفته شده در آن مروار نام دارد که این چوب در نزدیک شهرهای ملایر، کرج و تهران به وجود می‌آید.

  • فهیمه نظری
  • ۰
  • ۰
سوغات قشم علی‌رغم تنوع بالا و خاص بودنش بسیار ناآشنا باقی مانده است و خیلی از ما تاکنون هیچ نامی از سوغات این جزیره نشنیده‌ایم. جزیره‌ی قشم یکی دیگر از مناطق آزاد ایران و یکی از قطب‌های گردشگری کشور است. پس آشنایی با سوغاتش می‌تواند بسیار کارآمد باشد؛ چراکه در طول سال مسافران زیادی بدون اندکی آشنایی با سوغات اصیل و قدیمی این منطقه به آن سفر می‌کنند و به دلیل تعداد زیاد فروشگاه و پاساژ تنها به خرید لباس اکتفا می‌کنند. سعی دارد تا با ارائه‌ی این مطلب شما را با سوغات ویژه‌ی این منطقه آشنا کند. پس از آشنایی با سوغات قشم و سفر به آن علاوه بر اینکه خودتان از امتحان کردن خوراکی‌های خوشمزه‌ی جزیره لذت می‌برید با خرید آن‌ها به عنوان سوغات دوستان و آشنایانتان را هم شگفت‌زده کنید.

خرما:

جزیره‌ی قشم مانند تمام شهرها و استان‌های جنوبی به خاطر موقعیت جغرافیایی ویژه‌اش بستر مناسبی برای کشت و پرورش خرماست. خرما یکی از سوغات اصلی خطه‌ی جنوبی کشور ایران است که انواع بسیار زیادی دارد. هر شهر جنوبی با توجه به جزئیات آب و هوایی و نوع خاکش در کشت یک نوع خرما مهارت بیشتری دارد؛ اما این به آن معنا نیست که توانایی کشت سایر انواع خرما را نداشته باشد. خرمای قشم بیشتر از نوع خرمای شکر است که فرمی خشک و بسیار شیرین دارد. نخلستان‌های جزیره‌ی قشم بسیار زیبا و دیدنی هستند و جلوه‌ی خاصی به منطقه بخشیده‌اند. یکی از کارهایی که حتماً باید در قشم انجام دهید بازدید از نخلستان‌ها و گشت‌وگذار در آن‌هاست؛ اما اگر در فصل برداشت خرماها به قشم رفتید چه بهتر که پس از گشت‌وگذار مقداری خرما برای مصرف خود و سوغات خریداری کنید تا هم خودتان و هم آشنایانتان از خوردن این خوراکی مقوی لذت ببرید.

khorma

نان‌های محلی قشم:

از جلوی نانوایی‌های قشم که بگذرید چندان بوی آشنا به مشامتان نمی‌خورد؛ اما عطر خوش نان‌های دیگری که شاید اولین بار باشد اسمشان را می‌شنوید هوش از سرتان می‌برد. در جزیره‌ی قشم پخت بیش از ده نوع نان محلی رواج دارد. از طرفی زنان خوش‌ذوق جزیره نیز در خانه‌هایشان به پخت نان‌های محلی قشم مشغول هستند. نان‌های محلی قشم اکثراً کمی طعم شیرین دارند اما در بینشان نان‌های نمکی هم پیدا می‌شود. معروف‌ترین نان محلی قشم نانی است که در زبان محلی به آن تموشی یا توماشی میگویند. اگر به جزیره رفتید یادتان نرود که لذت خوردن این نان فوق‌العاده را با عزیزانتان هم شریک شوید؛ پس حتماً تعدادی از آن را به عنوان سوغات خریداری کنید. نان تموشی قشم نان بسیار نازکی است که خمیرش با ترکیب آب و آرد تهیه می‌شود. خمیر تموشی را روی تابه‌ی داغ پهن می‌کنند تا بپزد. برای پیدا کردن نان تموشی باید به میدان امام قلی خان بروید؛ اما اگر دوست دارید شاهد مراحل پخت انواع نان‌های محلی قشم باشید و انواعشان را امتحان کنید باید به جنوب شرقی جزیره بروید و روستای رمچاه را پیدا کنید. در این روستا می‌توانید تمام نان‌های محلی قشم را نوش جان کنید. نان‌های محلی قشم با آن عطر بی‌نظیرشان می‌توانند گزینه‌ای مناسب برای سوغاتی قشم باشند.

nan_tamushi

شیرینی هلر:

کیک هلر یک شیرینی محلی است که اصل آن به روستای هلر در 18 کیلومتری قشم بازمی‌گردد. روستای هلر یکی از روستاهای فعال در زمینه‌ی شیرینی‌پزی است که علی‌رغم وسعت بسیار کمش دو کارگاه مجهز شیرینی‌پزی در آن مشغول به فعالیت هستند. کیک هلر یکی از معروف‌ترین کیک‌های تهیه‌شده در این روستا است که اکنون در اکثر قنادی‌های قشم وجود دارد. اگر توانستید خود را به هلر برسانید خوب است که مخلوطی از تمامی شیرینی‌های پخته‌شده در این منطقه را به عنوان سوغات خریداری کنید؛ اما اگر مقصد سفرتان تنها خود قشم است می‌توانید کیک هلر را از قنادی‌ها به عنوان سوغات قشم تهیه کنید.

keyk_heler

بازار قدیمی قشم:

بازار قدیم قشم مرکز خرید صنایع‌دستی قشم است. از دیگر سوغاتی که می‌توانید از قشم خریداری کنید و به یادگار به عزیزانتان هدیه دهید لباس‌های سنتی قشم است. شلوارهای نواردوزی شده‌ی قشم یکی از سوغات متفاوت این منطقه است. علاوه بر لباس‌های سنتی و شلوارهای نواردوزی شده می‌توانید دست‌سازهای دریایی که با صدف و حلزون ساخته شده‌اند بخرید. اگر قصدتان خرید سوغات برای بچه‌هاست اسباب‌بازی‌هایی که با صدف و حلزون ساخته‌ ‌شده‌اند می‌توانند انتخاب مناسبی باشند. از دیگر صنایع‌دستی قشم که به عنوان سوغات کارایی دارند می‌توان گلیم و صنایع حصیری را نام برد.

ادویه‌جات محلی:

اگر به رستوران‌های محلی قشم بروید یا از غذاهای محلی روستایی بچشید متوجه طعم خاص و ویژه‌ی این غذاها خواهید شد. ادویه‌جات مورداستفاده در این منطقه با ادویه‌هایی که ما در غذا استفاده می‌کنیم بسیار متفاوت است. ادویه‌ی محلی قشم ترکیبی آسیاب شده از گشنیز، زیره، دارچین، فلفل سیاه، هل، میخک و زنجبیل است که طعم فوق‌العاده‌ای به غذاها می‌بخشد. در بازار قدیمی قشم می‌توانید این ادویه‌ی محلی را به صورت آماده پیدا کنید. می‌توانید از این ادویه برای آشنایانتان سوغات ببرید تا آن‌ها هم بتوانند طعم بی‌نظیر غذاهای جزیره را در خانه‌هایشان بچشند.

adviye

  • فهیمه نظری
  • ۰
  • ۰

جزیره‌ی زیبای کیش، یکی از جزیره‌های خلیج فارس و از توابع استان هرمزگان است. این جزیره سالانه میزبان یک میلیون گردشگر است که سواحل مرجانی و جاذبه‌های تفریحی این جزیره را برای گذراندن تعطیلات انتخاب می‌کنند. جزیره‌ی کیش یکی از مقاصد گردشگری محبوب در ایران است و به سبب همین ماهیت گردشگری، در سال‌های اخیر بسیار مورد توجه قرار گرفته است. پارک‌های ساحلی و تفریحی، سواحل ماسه‌ای و مرجانی، باغ‌ وحش، آکواریوم، باغ پرندگان، دلفیناریوم، شهر زیرزمینی کاریز، کلبه هور، کشتی‌های تفریحی و همچنین کشتی به گل نشسته‌ی یونانی، از دیدنی‌های این جزیره هستند که توجه گردشگران را جلب می‌کنند.

این جزیره امکانات متعددی چون سوارکاری، پیست ۷۰ کیلومتری دوچرخه‌سواری، کارتینگ، غواصی، جت‌اسکی، فلای بورد، پاراسل و اسکی روی آب دارد. علاوه بر این مراکز خرید متعددی هم در این جزیره ساخته شده‌اند که در کنار سایر امکانات تفریحی موجود، توجه همه‌ی سلیقه‌ها را به خود جلب می‌کنند.


ماهی و میگو

در این مراکز خرید محصولات متنوع و متعددی از جمله انواع پوشاک، مواد غذایی، لوازم آرایشی و محصولا الکترونیکی و وسایل برقی به فروش می‌رسد. اما اگر دوست دارید محصولات بومی را به عنوان سوغات کیش خریداری کنید، صنایع دستی مختلفی هم در این جزیره برای فروش پیدا می‌شود. محصولات کشاورزی گوناگون از جمله انواع خرما و مرکبات، بخش دیگری از سوغات این جزیره را تشکیل می‌دهند.

سوغات کیش

یکی از شغل‌های سنتی اهالی این منطقه، ماهیگیری است چرا که این جزیره در خلیج فارس، یکی از منابع غنی انواع ماهی و میگو و آبزیان است. ماهیگیری در این جزیره و به طور کلی در استان هرمزگان، هم به شکل سنتی و هم به صورت مدرن، انجام می‌شود. از مشهورترین ماهیان این منطقه می‌توان ماهی تن، سنگسر، ساردین، هامور، سرخو، میش ماهی و مقوا را نام برد.

خرما

سوغات کیش

خرما در استان هرمزگان از آنجایی که قیمت مناسب و ارزش غذایی زیادی دارد، می‌تواند سوغاتی خوبی باشد. آب و هوای کیش کاملا برای تولید خرما مناسب است. علاوه بر خود خرما، سایر فرآورده‌های تهیه شده از آن از جمله چیپس خرما، عسل خرما، شیره‌ی خرما و... هم به وفور در این منطقه عرضه می‌شود. تنوع خرما و مرغوبیت آن در استان هرمزگان سبب جلب توجه و رضایت خریدارن می‌شود.

  • فهیمه نظری
  • ۰
  • ۰

از جمله سوغاتی های شهر رشت میتوان به:ابریشم - نان برنجی - برنج -رشته خشکار و... اشاره کرد.و همچنین انواع صنایع دستی شامل:مینای خانه بندی - گلیم بافی و حصیر بافی - نازک کاری و خراطی چوب -نقاشی تولیدات تابلوی مینیاتور و معرق - قلاب دوزی ابریشم بر روی ماهوت(رشتی دوزی) - زیور آلات سنتی - لباس محلی -  تولیدات عروسک کاموایی و پارچه ای - تولیدات تکه دوزی - مجسمه سازی - گل سازی و مکرومه بافی میشود.

مینای خانه بندی
مینای خانه بندی
نان برنجی(نان تیمیجان)
برنج
گلیم بافی
حصیر بافی
تولیدات تابلوی مینیاتور و معرق
نازک کاری و خراطی چوب
رشته خشکار
 قلاب دوزی ابریشم بر روی ماهوت(رشتی دوزی)
لباس محلی
  • فهیمه نظری